STEMWIJZER
voor de toekomst


Energie.Economie


In het kort: Wij verbruiken steeds meer energie als gevolg van onze groei-economie. Deze groei betekent meer consumptie en/of meer productie waardoor het energieverbruik toeneemt in eigen land en in het buitenland omdat daar onze auto's, zonnepanelen, spullen uit China etc. gemaakt worden.  Een hoger energieverbruik betekent een toename van de CO2 - uitstoot in eigen land en in het buitenland. Mogelijkheden om deze de CO2 - uitstoot te laten afnemen zijn:

  • Meer gebruik maken van duurzame energie. Duurzame energie wordt nog maar weinig gebruikt (zie 2e grafiek hieronder). Het gebruik van duurzame energie laten toenemen is alleen mogelijk met subsidies. De beperkte rijksbegroting kan slechts een beperkte hoeveelheid duurzame energie subsidiëren.
  • De groei-economie remt vanzelf af door hogere energieprijzen. Dit is voorlopig niet aan de orde. De schalie winning in de VS bewijst dat de voorraad fossiele brandstoffen bijna oneindig is. Energie uit fossiele brandstoffen blijft daardoor goedkoper dan duurzame energie: zie prijsvorming.
  • De groei-economie afremmen door belasting op fossiele brandstoffen. Dit is niet mogelijk omdat deze belasting onze concurrentiepositie op het wereld vernietigd.

De CO2 - uitstoot laten afnemen is alleen mogelijk door de consumptie per persoon en het aantal consumenten te verminderen. Dit is niet mogelijk in een groei-economie maar wel in een circulaire-economie.

Geschiedenis: Enorme hoeveelheden goedkope energie uit fossiele brandstoffen hebben de snelle groei van winning, productie en consumptie van hulpbronnen mogelijk gemaakt in de afgelopen anderhalf eeuw. Dit heeft geleid tot een toename van de bevolking, vervuiling en verlies van natuurlijke omgevingen en biodiversiteit. Het aantal mensen breidde zich dramatisch uit en overtrof het draagvermogen van de aarde voor de lange termijn.  De mens verstoort nu de ecologische systemen waarvan we voor onze overleving afhankelijk zijn.

Energieverbruik totaal: Het totale energieverbruik van alle mensen op deze wereld neemt ieder jaar toe; zie onderstaande grafiek van 1991 tot 2016 (referentie BP review 2017). Energie is nodig voor het maken van producten (auto's, voedsel etc.). Een toename van het energieverbruik betekent een toename van de economie. Een groei-economie heeft steeds meer energie nodig. In 2016 was de toename van het energieverbruik door Nederland iets minder dan 1 % (CBS). Ondanks de inzet van veel duurzame energie nam de CO2 - uitstoot in Nederland nog steeds toe met 0,1 %. Echter, de toename van het energieverbruik in Nederland is veel hoger dan de opgave van het CBS. Het CBS rekent de grote hoeveelheid (vervuilende) energie niet mee die nodig is voor de geïmporteerde producten zoals zonnepanelen, auto's, spullen uit China etc. Ook het internationale transport is niet meegerekend.

 

Legenda:

  • grijs - kolen
  • oranje - duurzaam (zon, wind, etc.)
  • blauw - waterkracht
  • geel - nucleair
  • rood - aardgas
  • groen - olie

 

 

 

 

het gemiddelde energieverbruik in kWh/jaar per persoon in de wereld gedurende de afgelopen 150 jaar

 


Energieverbruik per persoon: Hiernaast is het gemiddelde energieverbruik in kWh/jaar per persoon in de wereld gedurende de afgelopen 150 jaar weergegeven (in roze de duurzame energiebronnen). Een volwassen persoon kan zelf maar 100 kWh/jaar produceren. Ref. Manicore

Het energieverbruik per persoon stijgt continue. Na de 2e wereldoorlog is een sterke stijging (en welvaart) te zien. Na de tweede oliecrisis in 1979 bleef het energieverbruik tot 2000 bijna constant. Intussen bleef het totale energieverbruik stijgen door de wereldwijde bevolkingstoename. De sterke groei in de opkomende landen zoals China, veroorzaakt de stijging na 2000 met voornamelijk steenkool. Bedenk daarbij dat het aantal personen op de wereld ook almaar toeneemt.

Prijsvorming: De prijs van energie bepaalt het verbruik en dus ook de groei van de economie. Fossiele energie heeft zo goed als oneindige voorraden. Duurzame energie is nu een concurrent van fossiele energie en wordt steeds goedkoper. Duurzame energie blijft tot minstens 2050 duurder dan fossiele energie. Snel terugdringen van de CO2-uitstoot komt daardoor in gevaar. De invoering van duurzame energie wordt de eerste jaren gestimuleerd door subsidies. De staatskas kan slechts een laag percentage subsidiëren. Daarna zal de stimulering moeten komen door belastingheffing op fossiele brandstoffen. Onze groei-economie is dan niet meer concurrerend genoeg op het wereldtoneel en zal over moeten overstappen op een circulaire-economie.