STEMWIJZER
voor de toekomst


Te grote ecologische voetafdruk


Samenvatting: Onze Aarde wordt uitgeput waardoor onze kleinkinderen niet ook kunnen genieten van de welvaart zoals wij die kennen? De hele wereldbevolking verbruikt bijna 1,5 x zo veel als dat de Aarde duurzaam kan leveren. Men berekent dit door alle producten en diensten die de mens verbruikt, om te rekenen naar oppervlakte land en water die hiervoor nodig zijn. Daarbij opgeteld komt dan het oppervlak nodig om de afvalproductie van voedsel, huizen, medische zorg enz. te kunnen verwerken.

Uitleg

De ecologische voetafdruk is een getal dat weergeeft hoeveel biologisch productieve grond- en wateroppervlakte nodig is om je consumptieniveau te kunnen handhaven (productie, ditributie en verwerking), en om de afvalproductie te kunnen verwerken.van het afval van voedsel, huizen, medische zorg enz. Deze oppervlakte, de voetafdruk, wordt uitgedrukt in mondiale hectares (mha). Dit kan je berekenen per persoon, per land, voor Europa of voor de hele wereld. Het totaal mag niet groter zijn dan de Aarde zelf. Iedere 2 jaar berekent het WWF dit rapport.
In onderstaande grafieken kan je zien dat de hele wereldbevolking bijna 1,5 x zo veel verbruikt als de Aarde duurzaam kan leveren. Nederland verbruikt ongeveer 4 x te veel en de Europeese Unie als geheel ongeveer 2,5 x te veel. In deze berekening is nog niet het verbruik van grondstoffen meegenomen. Sommige grondstoffen zijn steeds moeilijker vindbaar en worden steeds duurder. Antimoon, goud, zink en molybdeen raken binnen 50 jaar op en fosfaat (nodig voor al ons voedsel) binnen 100 jaar; recycling is zeer belangrijk. Door onze leefstijl raakt de aarde uitgeput. Hoe langer wij doorgaan met onze leefstijl, hoe minder onze kinderen en kleinkinderen van ons erven. Het ergste scenario is dat tegen het einde van de eeuw onze kinderen en kleinkinderen worden geconfronteerd met:

  1. een vijandig klimaat,
  2. uitgeputte grondstoffen,
  3. de vernietiging van de leefomgeving,
  4. de decimering van planten en dieren soorten,
  5. voedselschaarste,
  6. massale migratie en
  7. bijna onvermijdelijk oorlog.

De voetafdruk van de hele wereld is het product van het aantal mensen en de gemiddelde voetafdruk per persoon.

Waarom nu verkleinen?

  • De effecten van de genoemde maatregelen zijn pas over ongeveer 20 jaar merkbaar.
  • De klimaatverandering vanwege de CO2-uitstoot is nu al merkbaar. Hierdoor worden 400 miljoen milieuvluchtelingen verwacht in 2050.
  • Economische hulpbronnen zoals vruchtbare grond, mineralen, fossiele brandstoffen, visgronden en ruimte worden schaarser. Landen met hulpbronnen moeten hun grenzen gaan afschermen om de eigen bevolking te voorzien. Rijke landen zonder hulpbronnen zoals Nederland, kunnen dan geen (veel minder) beroep doen op deze hulpbronnen.
  • Onze grote voetafdruk (hoge consumptie en veel mensen) maakt dat wij veel spullen uit het buitenland moeten halen. Hiervoor is veel kerosine (nog onbelast) en scheepsbrandstof (nog onbelast) nodig. Dit levert heel veel CO2-uitstoot. Daarnaast zal brandstof steeds duurder worden. Dit slepen met spullen over de aarde moet minder worden. Nederland moet daarom de economie meer regionaal inrichten; minder mensen en lagere consumptie.
  • De CO2-uitstoot is voornamelijk veroorzaakt door de westerse wereld. De milieu rampen vinden voornamelijk plaats in de arme landen; overstromingen, droogte, etc. Een eerlijker wereld wordt bereikt met een voor Nederland en Europa kleinere voetafdruk.

Nederland

Gekeken moet worden naar de economische unit waarin geleefd wordt. Op dit moment is dat de EU waarin afspraken gemaakt worden en waar vrij verkeer van personen en goederen geldt. De EU heeft een voetafdruk die ongeveer 2,5 x te groot is. Ieder land binnen de EU zal een bijdrage moeten leveren om deze voetafdruk te verkleinen. De voetafdruk van Nederland verkleinen naar een acceptabele waarde kan door:

  1. Alleen de bevolking laten krimpen; de bevolking verminderen naar 4 miljoen mensen en ons consumptiepatroon handhaven. Dit is deze eeuw niet te realiseren; er moet meer gebeuren.
  2. Alleen de economie laten krimpen; ons consumptiepatroon tot 1/4e terugbrengen en de bevolking gelijk houden. Ons welzijn neemt daardoor sterk af. Wij moeten ver onder de armoedegrens zien rond te komen en gaan primaire levensbehoeften missen (zie duurzame economie).
  3. De economie en de bevolking laten krimpen; ons consumptiepatroon halveren en de bevolking terugbrengen naar 8 miljoen. Ons welzijn zal bijna gelijk blijven (zie duurzame economie). Dit is de meest reële oplossing en is in deze  stemwijzer uitgewerkt.

Voor Nederland is de totale voetafdruk:

Bron: website Werkgroep Voetafdruk Nederland