STEMWIJZER
voor de toekomst


Kredietcrises


In het kort: Voor de korte en middellange termijn lijkt voorlopig een pijnlijk evenwicht gevonden te zijn. Op de lange duur is dit onhoudbaar; hoge werkeloosheid, dalende inkomens en politieke onrust. De economie blijft zeer kwetsbaar voor verstoringen van internationale conflicten, terrorisme, bankroet banken, te grote staatsschulden, voedselcrises, energiecrises, milieurampen en valutaoorlogen.

Ontstaan

Krediet verschaft de mogelijkheid in het heden te consumeren en in de toekomst te betalen. Men moet krediet plus rente terugbetalen. Zolang de economie groeit kan men dit betalen omdat men later meer te besteden heeft dan nu. Groeiende economie betekent meestal ook groeiende schulden. Een kredietcrises ontstaat als kredieten onrealistisch hoog worden of als de groei-economie stil valt. Bij het wegvallen van de groei stijgt de werkeloosheid en dalen de inkomsten. Daarna zal de kredietverstrekking verminderen waardoor de kans ontnomen wordt op groei; de kredietcrises is compleet. Afbetalingen van bestaande kredieten is niet meer mogelijk en de economie komt in een vrije val; recessie.

Oplossingen

Er zijn 6 oplossingen volgens Harvard econoom Niall Ferguson:

  1. Het groeitempo van het BBP verlagen.
  2. De rentevoet verlagen.
  3. Financiƫle reddingsoperaties plegen
  4. Bezuinigingen op sociale voorzieningen en een verlaging van de levensstandaard doorvoeren.
  5. Meer geld in de economie pompen.
  6. Wanbetalingen accepteren.

Huidige situatie

  1. Het groeitempo van het BBP verlagen kan niet want er is geen groei.
  2. De rentevoet staat al op ongeveer nul procent.
  3. Hoe heviger het schuldenprobleem, hoe duurder de reddingsoperatie en hoe minder effectief deze is ( zie Griekenland).
  4. Dit is volop gaande in de EU en levert steeds meer weerstand op.
  5. De geldpers aanzetten is in maart 2015 gestart (de VS in 2010). Spaartegoeden worden kleiner door inflatie. De koers van de munt wordt lager en kans op een valutaoorlog groter.
  6. Op grote schaal wanbetalingen accepteren zal het monetair-financieel systeem ernstig verstoren.

Bij een grote crises zoals nu zijn de opties 5 en 6 de beste. Deze opties zijn niet de oplossing maar geven extra tijd om meer fundamentele hervormingen door te voeren.

Fundamentele oplossing

De 6 oplossingen zijn bijna verbruikt. Optuigen van een infrastructuur die ook functioneert in het aanstaande tijdperk van slinkende energie- en grondstoffenstromen; zie Hoe nu verder? Daarnaast zal er meer gespaard moeten worden.

(Bron: Einde aan de groei van Richard Heinberg)