STEMWIJZER
voor de toekomst


Arm - Rijk


Samenvatting: Rijken worden rijker en armen worden armer. De middenklasse in de westerse wereld is aan het verdwijnen door de globalisering en robotisering. De huidige wereldeconomie verdeelt de rijkdom steeds oneerlijker, ondanks de groei van opkomende markten.

Een paar extremen

  • 1,2 Miljard armste mensen ter wereld consumeren één procent.
  • De 1 miljard rijkste mensen consumeren 72 procent.
  • De 9 rijkste mensen ter wereld hebben evenveel rijkdom als de armste helft van de wereldbevolking.
  • Eén op de acht mensen gaat iedere avond met honger naar bed, terwijl 1,5 miljard volwassenen met overgewicht kampen.
  • De rijkste 1% van  Nederland bezit bijna een kwart van het Nederlandse vermogen.

Huidige situatie

Probleem: De inkomensongelijkheid zal voor een steeds grotere sociale onrust zorgen. Grote bedrijven en de superrijken wakkeren deze mondiale ongelijkheid aan door het ontwijken van belastingen, het verlagen van lonen en het beïnvloeden van de politiek.

De grafiek laat de levensverwachting, alfabetisering, kindersterfte, doodslag, gevangenisstraf, tienergeboorten, vertrouwen, vetzucht, psychische aandoeningen en sociale mobiliteit zien ten opzichte van de inkomensongelijkheid van een land; bron Wilkinson en Pickett 2009.

Oorzaak: Het gemiddelde rendement op vermogen is groter dan de gemiddelde groei van de economie. Het IMF heeft berekend dat arbeid wereldwijd afneemt door globalisering en robotisering waardoor de middenklasse verdwijnt en armoe toeneemt.

Oplossing: Binnen de markteconomie is hier geen oplossing voor. De inflatie van geld laten toenemen of door bijdrukken van geld zijn tijdelijke oplossingen en raken iedereen. Een progressieve belasting op vermogen vermindert het verschil maar past niet binnen het vrije markt denken. Landen willen de rijken binnen de grenzen halen met belastingregelingen. Deze internationale belastingconcurrentie werkt een progressieve belastingmaatregel tegen.

(Bron: Het kapitaal van Piketty, Oxfam Novib)